Zielone szpecle tyrolskie ze szpinakiem – mięciutkie kluseczki z alpejskim charakterem

Zielone szpecle tyrolskie ze szpinakiem – mięciutkie kluseczki z alpejskim charakterem

Szpinakowe szpecle, znane we Włoszech jako Spätzle Tirolesi agli Spinaci, to jedno z najbardziej charakterystycznych dań kuchni Trydentu-Górnej Adygi. Są miękkie, sprężyste i mają piękny zielony kolor, a szpinak nadaje im delikatny, warzywny smak. Ciasto przygotowuje się bez wałkowania i formowania pojedynczych klusek — wystarczy przecisnąć je przez specjalną tarkę do szpecli lub durszlak z dużymi otworami prosto do wrzącej wody. W tej wersji gotowe kluseczki trafiają na patelnię z masłem i serem, dzięki czemu powstaje proste, kremowe i niezwykle przyjemne domowe danie.

Informacje praktyczne

• Przygotowanie: 25 minut
• Odpoczynek: 15 minut
• Gotowanie: 15 minut
• Czas całkowity: 55 minut
• Porcje: 4
• Trudność: łatwa

Składniki

Na szpinakowe szpecle

• 250 g świeżego szpinaku
• 3 jajka, około 165 g bez skorupek
• 100 ml pełnego mleka
• 300 g mąki pszennej
• 5 g soli
• 1 g mielonej gałki muszkatołowej

Do gotowania

• 3 l wody
• 25 g soli

Do podania

• 50 g masła
• 80 g drobno startego sera typu grana, np. Trentingrana lub Grana Padano

Przygotowanie

1. Przygotuj szpinak. Dokładnie umyj liście i przełóż je jeszcze lekko wilgotne na dużą patelnię lub do garnka. Podgrzewaj pod przykryciem na średnim ogniu przez około 2–3 minuty, aż całkowicie zwiędną. Nie dodawaj dodatkowej wody. Przełóż szpinak na sitko, pozostaw na kilka minut do przestudzenia, a następnie bardzo dokładnie odciśnij. Po odciśnięciu powinno pozostać około 120–140 g szpinaku.
2. Zmiksuj mokre składniki. Odciśnięty szpinak umieść w wysokim naczyniu. Dodaj 3 jajka i 100 ml mleka. Miksuj blenderem przez około minutę, aż powstanie możliwie gładka, intensywnie zielona masa. Drobne fragmenty liści nie przeszkadzają, ale większe kawałki mogą później blokować otwory tarki do szpecli.
3. Przygotuj ciasto. Do dużej miski wsyp 300 g mąki, 5 g soli i 1 g gałki muszkatołowej. Dodaj zmiksowany szpinak z jajkami i mlekiem. Energicznie mieszaj drewnianą łyżką przez około 3–4 minuty. Prawidłowe ciasto na szpecle jest znacznie bardziej miękkie i lepkie niż ciasto makaronowe. Powinno powoli spływać z łyżki grubymi pasmami, a nie tworzyć zwartej kuli.
4. Pozostaw ciasto na 15 minut. Przykryj miskę i odstaw w temperaturze pokojowej. W tym czasie mąka dobrze wchłonie płyn, a konsystencja stanie się bardziej jednolita. Pod koniec odpoczynku zagotuj w dużym garnku 3 l wody i dodaj 25 g soli. Woda powinna delikatnie wrzeć, ale nie gwałtownie bulgotać.
5. Uformuj i ugotuj szpecle. Podziel ciasto na 3–4 porcje. Umieść pierwszą porcję w tarce do szpecli i przeciskaj bezpośrednio nad garnkiem. Jeśli jej nie masz, możesz użyć metalowego durszlaka z otworami o średnicy około 5–7 mm, przecierając ciasto łopatką. Po wypłynięciu kluseczek na powierzchnię gotuj je jeszcze około 1–2 minut. Powinny być sprężyste, miękkie i zachowywać kształt.
6. Odcedź kolejne partie. Wyjmuj ugotowane szpecle łyżką cedzakową i przekładaj do szerokiego naczynia. Nie wylewaj wody, dopóki całe ciasto nie zostanie ugotowane. Przed dodaniem kolejnej porcji poczekaj, aż woda ponownie zacznie lekko wrzeć. Gotowanie niewielkimi partiami zapobiega sklejaniu kluseczek i nadmiernemu spadkowi temperatury.
7. Wykończ na patelni. Na dużej patelni rozpuść 50 g masła na średnio małym ogniu. Dodaj ugotowane szpecle i delikatnie mieszaj przez około 2–3 minuty, aż wszystkie pokryją się masłem i dobrze się podgrzeją. Zdejmij patelnię z ognia, dodaj 80 g drobno startego sera i wymieszaj. Podawaj od razu — szpecle powinny być gorące, miękkie i lekko kremowe od roztopionego sera.

Wskazówki, dzięki którym szpecle się udadzą

• Bardzo dokładnie odciśnij szpinak. Nadmiar wody może sprawić, że ciasto będzie zbyt rzadkie, a szpecle zaczną rozpadać się podczas gotowania.
• Nie dosypuj mąki tylko dlatego, że ciasto jest lepkie. Ciasto na szpecle z założenia jest miękkie i wilgotne. Zbyt duża ilość mąki da ciężkie, twarde kluseczki.
• Zrób próbę przed gotowaniem całej porcji. Wrzuć do wody kilka szpecli. Jeśli natychmiast się rozpadają, ciasto jest za rzadkie; jeśli bardzo trudno przechodzi przez tarkę, jest zbyt gęste.
• Nie przepełniaj garnka. Gotowanie w kilku partiach pozwala utrzymać właściwą temperaturę wody i ogranicza sklejanie.
• Nie gotuj zbyt długo. Szpecle są niewielkie, dlatego po wypłynięciu potrzebują tylko około 1–2 minut.
• Ser dodawaj po zdjęciu patelni z ognia. Dzięki temu równomiernie oblepi gorące kluseczki, zamiast przywierać i przypalać się na dnie.

Warianty i zamienniki

Szpinak mrożony. Zamiast 250 g świeżego możesz wykorzystać około 150 g mrożonego szpinaku liściastego. Rozmroź go całkowicie i bardzo mocno odciśnij przed ważeniem. Gotowe szpecle mogą mieć nieco ciemniejszy kolor.

Inny twardy ser. Trentingranę lub Grana Padano można zastąpić taką samą ilością Parmigiano Reggiano. Smak będzie nieco bardziej intensywny i wytrawny, ale konsystencja dania pozostanie podobna.

Szpecle bez sera. Jeśli mają być dodatkiem do dania z wyrazistym sosem, możesz pominąć ser i podać kluseczki jedynie z 50 g masła. Będą delikatniejsze i lepiej przejmą smak sosu.

Delikatniejsze szpecle. Możesz zastąpić 50 ml mleka taką samą ilością wody. Kluseczki pozostaną miękkie, ale będą miały nieco mniej mleczny, łagodniejszy smak.

Przechowywanie

Ugotowane szpecle najlepiej smakują od razu, ale po ostudzeniu można przełożyć je do szczelnego pojemnika i przechowywać w lodówce maksymalnie przez 3 dni. Nie pozostawiaj ugotowanych kluseczek w temperaturze pokojowej dłużej niż około 2 godziny. Można je również zamrozić na maksymalnie 2 miesiące. Najlepiej najpierw rozłożyć je pojedynczą warstwą, zamrozić, a następnie przesypać do pojemnika. Do odgrzewania użyj patelni: podgrzewaj szpecle przez kilka minut, aż będą gorące również w środku.

Najczęściej zadawane pytania

Jaką konsystencję powinno mieć ciasto na szpecle?

Powinno być gęste, bardzo lepkie i powoli spływać z łyżki grubymi pasmami. Nie może przypominać zwartego ciasta na makaron, ale nie powinno też być płynne jak ciasto naleśnikowe.

Czy szpecle można zrobić bez specjalnej tarki?

Tak. Najprostszym zamiennikiem jest metalowy durszlak z dużymi otworami. Umieść nad garnkiem porcję ciasta i przecieraj ją przez otwory silikonową lub drewnianą łopatką.

Dlaczego moje szpecle rozpadają się w wodzie?

Najczęściej ciasto zawiera za dużo płynu. Przyczyną może być niedokładnie odciśnięty szpinak. Przed ugotowaniem całej partii warto zawsze zrobić próbę z kilkoma kluseczkami.

Czy szpecle można ugotować wcześniej?

Tak. Ugotuj je, odcedź i pozostaw do ostygnięcia, a następnie schowaj do lodówki. Tuż przed podaniem przełóż na patelnię z masłem i podgrzewaj przez kilka minut. Ser dodaj dopiero na końcu.