To ciasto odwraca się dopiero po upieczeniu. Karmelowy ananas i maślany biszkopt robią ogromne wrażenie
To jeden z tych deserów, które wyglądają efektownie, choć wcale nie wymagają cukierniczego doświadczenia. Pineapple Upside-Down Cake, czyli odwracane ciasto ananasowe, piecze się bezpośrednio na warstwie masła, brązowego cukru, krążków ananasa i wiśni. Po odwróceniu na talerz owoce trafiają na wierzch, a cukier tworzy błyszczącą, lekko karmelową warstwę. Samo ciasto jest miękkie, maślane i wilgotne, szczególnie przy owocach. Wersja pieczona na żeliwnej patelni ma dodatkowy atut: brzegi delikatnie się przypiekają i nabierają przyjemnej, lekko ciągnącej struktury.
Informacje praktyczne
- Przygotowanie: 15 minut
- Odpoczynek: 10 minut
- Pieczenie: około 40–45 minut
- Łączny czas: około 1 godziny 10 minut
- Porcje: 12
- Poziom trudności: łatwy
- Naczynie: żeliwna patelnia o średnicy około 30 cm
- Piekarnik: 190°C, grzanie góra-dół
Składniki
Warstwa ananasowo-karmelowa
- 115 g masła
- 300 g brązowego cukru
- 1 puszka ananasa w plastrach, około 565 g
- 1 mały słoiczek wiśni koktajlowych, około 115 g
Ciasto
- 190 g mąki pszennej
- 10 g proszku do pieczenia
- 3 g soli
- 115 g masła
- 300 g białego cukru
- 2 duże jajka
- 240 ml mleka
- 10 ml ekstraktu waniliowego
Przygotowanie
- Rozgrzej piekarnik i przygotuj owoce. Ustaw piekarnik na 190°C, grzanie góra-dół. Ananasa odcedź dokładnie z zalewy, a wiśnie również odsącz. Przygotuj żeliwną patelnię o średnicy około 30 cm, która nadaje się zarówno na kuchenkę, jak i do piekarnika.
- Zrób karmelową bazę. Na patelni rozpuść 115 g masła na średnim ogniu. Powinno to zająć około 3 minut. Zdejmij patelnię z ognia i równomiernie rozsyp na maśle 300 g brązowego cukru. Nie mieszaj zbyt intensywnie — podczas pieczenia cukier sam połączy się z masłem i sokiem z owoców.
- Ułóż ananasa i wiśnie. Na warstwie cukru rozmieść krążki ananasa w jednej dekoracyjnej warstwie. W środek każdego krążka włóż po jednej wiśni. Jeśli zostaną mniejsze kawałki owoców, możesz wypełnić nimi wolne przestrzenie przy brzegach. Staraj się jednak nie przesuwać już ułożonej warstwy karmelowej.
- Połącz suche składniki. W osobnej misce przesiej 190 g mąki, 10 g proszku do pieczenia i 3 g soli. Dokładnie wymieszaj. Użyj proszku do pieczenia, nie drożdży — to właśnie on odpowiada za szybkie spulchnienie ciasta w piekarniku.
- Utrzyj masło z cukrem. W dużej misce ubij pozostałe 115 g miękkiego masła z 300 g białego cukru przez około 3–4 minuty, aż masa stanie się jaśniejsza i bardziej puszysta. Dodawaj po jednym jajku, dokładnie mieszając po każdym. Masa powinna być gładka i jednolita.
- Dokończ ciasto. Dodawaj mieszankę mączną i 240 ml mleka naprzemiennie, zaczynając i kończąc mąką. Mieszaj krótko po każdej porcji, tylko do połączenia składników. Na końcu dodaj 10 ml ekstraktu waniliowego. Gotowe ciasto powinno być gęste, ale łatwe do rozprowadzenia.
- Przełóż ciasto na owoce i upiecz. Ostrożnie rozprowadź masę po ananasach, zaczynając od środka i kierując się ku brzegom, aby nie przesunąć dekoracji. Wstaw patelnię na środkową półkę piekarnika i piecz przez 40–45 minut w 190°C. Ciasto jest gotowe, gdy wierzch jest złocisty, środek sprężysty po lekkim dotknięciu, a patyczek wbity w część bez owocu wychodzi suchy lub z kilkoma wilgotnymi okruszkami.
- Odwróć we właściwym momencie. Po wyjęciu z piekarnika pozostaw ciasto na patelni przez dokładnie około 10 minut. Następnie połóż duży talerz na patelni i zdecydowanym ruchem odwróć oba naczynia razem. Unieś patelnię powoli. Jeśli któryś kawałek ananasa pozostanie na dnie, przełóż go delikatnie na ciasto. Podawaj jeszcze lekko ciepłe.
Jak zrobić idealne odwracane ciasto ananasowe?
- Nie czekaj zbyt długo z odwróceniem. Po około 10 minutach karmel jest nadal miękki. Gdy całkowicie wystygnie, może przykleić owoce do patelni.
- Dobrze odsącz ananasa. Nadmiar płynu może rozrzedzić warstwę karmelu i sprawić, że spód ciasta będzie zbyt mokry.
- Nie przesuwaj owoców po ułożeniu. Karmelowa warstwa powinna pozostać możliwie równa.
- Nie mieszaj ciasta zbyt długo po dodaniu mąki. Nadmierne mieszanie może sprawić, że wypiek będzie bardziej zbity.
- Sprawdzaj środek, nie tylko brzegi. Żeliwna patelnia mocno nagrzewa boki, więc mogą być gotowe wcześniej niż środek.
- Użyj dużego talerza. Musi być szerszy od patelni, aby karmel i owoce nie znalazły się poza jego krawędzią.
Warianty i zamienniki
Ananas w kawałkach: jeśli nie masz plastrów, możesz użyć dobrze odsączonych kawałków ananasa. Ułóż je równomiernie na karmelowej warstwie. Efekt będzie mniej klasyczny wizualnie, ale smak pozostanie bardzo podobny.
Bez wiśni koktajlowych: możesz je pominąć bez zmiany proporcji pozostałych składników. Ciasto będzie mniej kolorowe, ale nadal będzie smakować tak samo dobrze.
Zwykła forma zamiast patelni: jeśli nie masz żeliwnej patelni, możesz użyć solidnej metalowej formy o średnicy około 28–30 cm. Masło trzeba wtedy roztopić osobno i wlać na dno przed dodaniem cukru. Brzegi mogą być nieco mniej karmelizowane.
Z ekstraktem migdałowym: część wanilii można zastąpić niewielką ilością ekstraktu migdałowego. Smak stanie się bardziej deserowy i marcepanowy, dlatego warto używać go oszczędnie.
Przechowywanie
Po całkowitym wystudzeniu ciasto przechowuj szczelnie przykryte. W temperaturze pokojowej może stać do 2 dni, o ile w pomieszczeniu nie jest bardzo ciepło. W lodówce zachowa dobrą jakość przez około 4 dni. Przed podaniem można ogrzać pojedynczy kawałek przez kilka minut w piekarniku nagrzanym do 150°C. Ciasto można także zamrozić na około 2 miesiące, najlepiej w porcjach. Po rozmrożeniu ananas może być nieco bardziej miękki, ale smak pozostanie bardzo dobry.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego ciasto przykleja się do patelni?
Najczęściej dlatego, że zostało odwrócone zbyt późno. Karmel powinien być jeszcze ciepły i płynny. Około 10 minut odpoczynku po pieczeniu to zwykle najlepszy moment.
Czy trzeba używać żeliwnej patelni?
Nie, ale żeliwo bardzo dobrze trzyma temperaturę i pomaga mocniej skarmelizować brzegi. Zwykła metalowa forma również się sprawdzi, choć efekt może być trochę delikatniejszy.
Czy można użyć świeżego ananasa?
Tak, ale powinien być dojrzały i pokrojony w równe plastry. Świeży ananas zawiera więcej aktywnego soku, dlatego warto dokładnie osuszyć kawałki przed ułożeniem na cukrze.
Z czym najlepiej podawać to ciasto?
Najlepiej smakuje lekko ciepłe, samo albo z gałką lodów waniliowych. Dobrze pasuje też do niesłodzonej bitej śmietany, która równoważy karmelowy cukier i słodycz ananasa.
