Nie wylewaj oleju po jednym smażeniu. Ten prosty filtr pomaga usunąć okruszki i resztki jedzenia
Po smażeniu w oleju często pozostają drobiny panierki, mąki i przypalone okruszki. Jeśli tłuszcz nie jest nadmiernie zużyty, można go po ostudzeniu przefiltrować i – w odpowiednich warunkach – wykorzystać ponownie. Popularny sposób wykorzystuje metalowe sitko wyłożone ręcznikiem papierowym, jednak trzeba zachować ostrożność: gorący olej może spowodować poważne oparzenia, a nie każdy ręcznik nadaje się do kontaktu z żywnością. Oto bezpieczniejsza metoda filtrowania oraz oznaki wskazujące, że olej powinien już zostać wyrzucony.
Jak przefiltrować olej przez sitko krok po kroku?
Przygotuj metalowe sitko o drobnych oczkach, czysty szklany słoik z pokrywką oraz materiał filtracyjny przeznaczony do kontaktu z żywnością. Najlepszym rozwiązaniem jest filtr do oleju lub filtr papierowy odpowiedni do żywności. Jeśli producent ręcznika papierowego dopuszcza jego kontakt z żywnością w takim zastosowaniu, można użyć 1 niebarwionego i bezzapachowego arkusza.
- Zakończ smażenie i wyłącz źródło ciepła. Zostaw olej w stabilnie ustawionym naczyniu, z dala od dzieci i zwierząt.
- Poczekaj, aż olej ostygnie. Nie przelewaj tłuszczu bezpośrednio po smażeniu. Powinien być płynny, ale na tyle chłodny, aby można było bezpiecznie pracować z naczyniem.
- Przygotuj filtr. Ustaw sitko stabilnie nad czystym i całkowicie suchym pojemnikiem. Wyłóż je pojedynczą warstwą odpowiedniego papierowego filtra.
- Przelewaj powoli. Wlewaj olej niewielkim strumieniem, maksymalnie po około 100–150 ml jednorazowo. Poczekaj, aż każda porcja przesączy się przed dodaniem kolejnej. Nie wyciskaj nasączonego filtra.
- Zamknij pojemnik. Gdy olej zostanie przefiltrowany i całkowicie ostygnie, szczelnie zamknij słoik. Oznacz go rodzajem oleju i datą filtrowania.
Efektem powinien być olej bez widocznych okruszków i większych resztek jedzenia. Filtrowanie poprawia jego czystość, ale nie przywraca właściwości świeżego tłuszczu.
Najpierw użyj samego sitka, jeśli w oleju są duże okruszki
Po smażeniu panierowanych produktów na dnie może znajdować się sporo większych kawałków jedzenia. W takim przypadku filtr papierowy szybko się zatka.
Najpierw przelej ostudzony olej przez metalowe sitko o drobnych oczkach. Pozwól mu swobodnie spływać przez około 2–5 minut. Następnie, jeśli chcesz usunąć drobniejsze cząstki, wykonaj drugie filtrowanie przez materiał przeznaczony do kontaktu z żywnością.
Nie próbuj przyspieszać procesu poprzez dociskanie papieru łyżką. Może się rozerwać i wpuścić zatrzymane resztki z powrotem do oleju.
Wszystkie naczynia muszą być suche. Woda wprowadzona do oleju może później gwałtownie pryskać podczas ponownego podgrzewania.
Sprawdź olej przed przechowywaniem – nie każdy nadaje się do ponownego użycia
Filtrowanie usuwa cząstki jedzenia, ale nie usuwa produktów degradacji tłuszczu powstających podczas wielokrotnego lub zbyt intensywnego ogrzewania.
Olej należy wyrzucić, jeśli ma wyraźnie nieprzyjemny, zjełczały lub spalony zapach, stał się bardzo ciemny i lepki, zaczyna nietypowo się pienić albo dymi przy temperaturze wyraźnie niższej niż wcześniej.
Nie ma jednej bezpiecznej liczby ponownych użyć dla każdego oleju. Znaczenie mają jego rodzaj, temperatura smażenia, długość ogrzewania oraz to, co było w nim przygotowywane.
Jeżeli masz wątpliwości co do jakości tłuszczu, bezpieczniej go nie wykorzystywać ponownie.
Przechowuj przefiltrowany olej z dala od światła i ciepła
Światło, powietrze i wysoka temperatura przyspieszają pogarszanie jakości tłuszczu. Po przefiltrowaniu przelej olej do czystego, suchego i szczelnego pojemnika.
Nie dolewaj starego oleju bezpośrednio do dużej butelki świeżego produktu. Dzięki przechowywaniu osobno łatwiej kontrolować jego zapach, wygląd i historię użycia.
Pojemnik warto opisać, np. „olej po smażeniu – 20.08”. Jeśli tłuszcz przejął intensywny aromat ryby, czosnku lub przypraw, pamiętaj, że może przekazać ten smak kolejnym potrawom.
W kwestii temperatury i czasu przechowywania najlepiej kierować się zaleceniami producenta konkretnego oleju oraz lokalnymi wytycznymi dotyczącymi bezpieczeństwa żywności.
Co zrobić z olejem, którego nie chcesz ponownie używać?
Zużytego tłuszczu nie należy wylewać do zlewu ani toalety. Po schłodzeniu może osadzać się w instalacji i przyczyniać do powstawania zatorów.
Niewielką ilość pozostaw do całkowitego ostygnięcia i postępuj zgodnie z lokalnymi zasadami gospodarowania odpadami. Większą porcję można przelać do szczelnego, niepotrzebnego pojemnika i przekazać w sposób przewidziany przez lokalny system odbioru zużytego oleju.
Nie przelewaj gorącego tłuszczu do plastikowego opakowania. Może ono się odkształcić lub uszkodzić.
Błędy, których warto unikać
Filtrowanie bardzo gorącego oleju. To najważniejszy błąd. Rozlanie rozgrzanego tłuszczu może spowodować poważne oparzenia.
Używanie przypadkowego papieru. Papier z nadrukiem, zapachem lub dodatkami nie powinien mieć kontaktu z olejem przeznaczonym do ponownego spożycia.
Wyciskanie nasiąkniętego filtra. Papier może się rozerwać, a zatrzymane drobiny ponownie trafią do tłuszczu.
Ponowne używanie oleju tylko dlatego, że wygląda czysto. Filtr usuwa resztki jedzenia, ale nie cofa chemicznych zmian zachodzących podczas ogrzewania.
Wlewanie oleju do odpływu. To wygodne tylko przez chwilę – po ostygnięciu tłuszcz może odkładać się wewnątrz rur.
Jak wykorzystać tę metodę w innych sytuacjach?
Po smażeniu frytek olej zwykle zawiera mniej intensywnych aromatów niż po rybach czy mocno przyprawionym mięsie. Mimo to zawsze oceniaj jego stan przed ponownym użyciem.
Jeśli często filtrujesz olej, zamiast ręcznika papierowego wybierz filtry przeznaczone specjalnie do oleju spożywczego. Są wygodniejsze i mają jasno określone zastosowanie.
Do filtrowania niewielkich ilości można wykorzystać małe sitko ustawione nad suchym szklanym pojemnikiem, co ogranicza ryzyko rozlania.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ręcznik papierowy naprawdę filtruje olej?
Może zatrzymać drobne cząstki, ale należy używać wyłącznie produktu odpowiedniego do kontaktu z żywnością. Jeszcze lepszym wyborem jest przeznaczony do tego filtr.
Czy można filtrować olej od razu po smażeniu?
Nie warto przelewać bardzo gorącego tłuszczu. Najpierw pozwól mu bezpiecznie ostygnąć, zachowując płynną konsystencję.
Ile razy można ponownie użyć oleju?
Nie istnieje uniwersalna liczba odpowiednia dla każdego przypadku. Stan oleju zależy od jego rodzaju, temperatury, czasu smażenia i przygotowywanych produktów.
Czy filtrowanie sprawia, że olej jest jak nowy?
Nie. Usuwa przede wszystkim okruszki i inne stałe zanieczyszczenia. Nie odwraca zmian zachodzących w tłuszczu podczas ogrzewania, dlatego przed każdym ponownym użyciem trzeba ocenić jego stan.